منحنی فراموشی ابینگ هوس چیست و چرا برای گیمیفیکیشن مهم است

در این پست قصد داریم راجع به منحنی فراموشی ابینگ هوس صحبت کنیم. البته تلاش ما مشخصا این نیست که راجع به این مسائل مثل یک تکنولوژیست آموزشی صحبت کنیم بلکه تلاش من این است که ارتباط این موضوع را با گیمیفیکیشن در آموزش و بازی آموزشی و بازی جدی مشخص کنم به همین دلیل هم در ابتدا نیاز است تا مسائلی را مطرح کنم و سپس به چیستی این منحنی و ارتباط آن با گیمیفیکیشن بپردازم.

در اینجا در ابتدا یک موضوع ساده به اسم طول عمر مشتری را مطرح می‌کنم و از این موضوع به استراتژی انگیجمنت خواهم رسید در انتها هم ارتباط این موضوعات را به منحنی فراموشی ابینگ هوس خواهم گفت. به همین دلیل اندکی شکیبا باشید.

ارزش طول عمر مشتری چیست

یکی از مواردی که در کسب و کارها مطرح است محاسبه ارزش طول عمر مشتری است یعنی ما بر اساس مدل‌های متفاوتی به هر مشتری یک ارزش اطلاق می‌کنیم. برای مثال یکی از مشهورترین این مدل‌ها مدل RFM است که شامل 3 متغیر زیر است:

  1. مبلغ خرید یا m
  2. تکرار خرید یا f
  3. آخرین بار که خرید انجام شده یا R

حال بر این اساس و با توجه به کلیات یک کسب و کار ما متوجه می‌شویم که مثلا کسانی که عدد طول عمر مشتری آن‌ها برای مثال 1000 تا 1200 است جزو مشتریان بسیار وفادار ماست و به همین دلیل هم ممکن است استراتژی کسب و کاری ما برای این دسته از افراد با کسانی که عدد آن‌ها بین 300 تا 400 است کاملا متفاوت باشد.

حال یک اتفاق جالب می‌افتد برای مثال ما یک استراتژی مداخله تعیین می‌کنیم و می‌گوییم اگر عدد طول عمر مشتری که 1100 بود داشت از 1000 پایین می‌آمد باید مداخله صورت بگیرد. یعنی برای مثال یک پیامک به کاربر می‌فرستیم که فقط امروز فرصت داری تا از این تخفیف استفاده کنی و حتی نمی‌توانی این کد تخفیف را به کس دیگری بدهی! حتما شماهم از این دست پیامک‌ها دریافت کرده‌اید! به این‌ها استراتژی‌های انگیجمنت می‌گویند هرچند که در ایران اجرای بسیار ضعیفی دارند.

نکته‌ی مهمی که در اینجا می‌خواستم راجع به آن صحبت کنم این است که این مدل طول عمر مشتری به ما یک دید برای مداخله می‌دهد! یعنی به ما کمک می‌کند تا بتوانید مخاطبان خود را دسته‌بندی کنیم و در نهایت بر اساس نزدیک شدن مخاطب به شکست سطوح حمایتی مداخله صورت بگیرد حال بیایید به منحنی فراموشی ابینگ خوس نگاه کنیم.

منحنی فراموشی ابینگ هوس چیست؟

منحنی فراموشی ابینگ هوس یا ساده‌تر منحنی فراموشی یک منحنی جذاب است که به ما می‌گوید دانشی که به افراد می‌دهیم در صورتی که روشی برای نگه‌داری آن نداشته باشیم با چه سرعت و شیبی از بین خواهد رفت. یعنی اگر این منحنی نبود ما فکر می‌کردیم که فراگیر چیزی را یاد می‌گیرد و تا ابد در ذهن خود تا ابد نگه خواهد داشت. اما همه می‌دانیم و با پوست و استخوان تجربه کرده‌ایم که چنین نیست! پس باید چه کاری انجام دهیم؟ بیایید نگاهی به منحنی فراموشی بکنیم.

منحنی فراموشی ابینگهوس

چیزی که از این منحنی دوس داریم متوجه شوید این است که نرخ فراموشی ما در گذر زمان نمایی است و ما بخش خیلی زیادی از آموخته‌های خود را در چند روز اول از دست می‌دهیم. اما شاید بلافاصله شما از من بپرسید که آقای حاتمی آیا تمامی افراد به یک شکل فراموش می‌کنند؟ یعنی چه متغیرهایی باعث می‌شوند که ما زودتر یا دیرتر فراموش کنیم؟

خب مشخصا این سوالی بوده که اولین بار از طراح این منحنی پرسیده شده است. وی به این نکات اشاره کرده است:

  1. قدرت تجربه: مردم اتفاقات مهم‌تر را مشخصا سریع‌تر به یاد می‌آورند این موضوع البته به نوروساینس برمی‌گردد و در کتاب فاخر 14 روز تا شادی پایدار به آن کامل پرداخته‌ایم. به همین دلیل هم اگر محتوای آموزشی شما خیلی زیاد متناسب با فراگیر باشد خود به خود این موضوع باعث می‌شود که قدرت تجربه بالاتر برود.
  2. زمانی که از یادگیری گذشته است: در یک کانتکست یادگیری سازمانی بیش از 90 درصد مطالب در ماه اول به فراموشی سپرده می‌شوند و شما از خود می‌پرسید که چرا محتوای آموزشی من اثربخشی لازم را نداشته است!

Spacing Effect چیست

حال برای اینکه بتوانیم مداخله‌ای انجام دهیم تا مطمئن باشیم که یادگیری ما اثربخش‌تر است از تکنیکی به اسم spacing effect استفاده می‌کنیم به نوعی این تکنیک برای مقابله با منحنی فراموشی استفاده می‌شود کافیست به منحنی زیر دقت کنید تا خیلی راحت کل قضیه را متوجه شوید. خلاصه عکس زیر را با عکس بالا خوب مقایسه کنید.

spacing effect چیست
spacing effect چیست

خب خیلی واضح است که استراتژی مداخله این است که در روزهای مشخصی که 1 و 3و 6 در اینجا آمده است به روش‌های متفاوتی بتوانیم مطالب را یادآوری کنیم اگر چنین کاری کنیم با منحنی فراموشی مقابله کرده‌ایم. البته موارد زیر را باید دقت داشت تا اثربخشی را به بالاترین سطح رساند:

  1. آموزش‌ها را بر اساس آموزش‌های قبلی انجام دهید. این چیزی است که گانیه هم راجع به آن صحبت کرده بود و بیشتر از این راجع به آن صحبت نمی‌کنیم.
  2. شفافیت را بالا ببرید: در این اقدام تلاش می‌کنیم که فراگیران خیلی راحت‌تر متوجه موضوع شوند به همین دلیل هم استفاده از دیاگرام‌ها و ویدیوها توصیه می‌شود برای مثال شما بعد از خواندن این مقاله ممکن است فراموش کنید که منحنی فراموشی ابینگ هوس چه جزئیاتی داشت اما عکس منحینی را به خاطر خوهید داشت یا بهتر بگوییم دیرتر از یاد می‌برید.
  3. محتوا را تعاملی‌تر کنید: تعامل! یکی از مهم‌ترین نکاتی که در دنیای گیمیفکیشت به اهمیت می‌دهیم ولی من حس می‌کنم در دنیای پدوگوژی آنقدر که لیاقت دارد به آن بها داده نشده است!

جمع‌بندی

همواره باید یک استراتژی انگیجمنت داشت! یکی از مبناهای تعیین این استراتژی استفاده از مسائل شناختی است که در اینجا یکی از این موارد را مشاهده کردیم. ترکیب چنین محدودیت‌های شناختی با استراتژی‌های شناخته شده‌ی فرآیندی قطعا نتایج شگرفی براش ما خواهد داشت.

, , , ,

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست