اثر زیگارنیک

اثر زیگارنیک چیست و چگونه به گیمیفیکیشن کمک می‌کند؟

همه‌ی ما در زندگی کارهای نیمه‌تمام زیادی داشته و همچنان داریم. کارهای ناقصی که انرژی زیادی از ذهن می‌گیرند و توان آن را مستهلک می‌کنند. گاهی اوقات ممکن است چند کار را همزمان با هم پیش ببرید که اگر برنامه‌ریزی زمانی برایشان نداشته باشید، دچار احساس سردرگمی خواهید شد. مانند مطالعه‌ی همزمان چند کتاب درسی و یا اتمام چند پروژه‌ی تحقیقاتی. همه این‌ها مربوط به اثر زیگارنیک است.

هنگامی‌که ذهن ما به یک مسئله‌ی مبهم یا حل نشده برخورد می‌کند، تا زمانی‌که به پاسخ قانع‌کننده‌ای نرسد، مرتب به دنبال پاسخ می‌گردد و روی این مسئله تمام انرژی خود را می‌گذارد. این مفهوم به اثر زیگارنیک معروف است.

اثر زیگارنیک چه می‌گوید

اثر زیگارنیک بیان می‌‌دارد افراد، کارها و وظایف ناتمام را بیشتر از کارها و وظایفی که به صورت کامل انجام داده‌اند، به خاطر می‌آورند. زیرا از اینکه کارهایی را که شروع کرده‌اند، ناتمام باقی بگذارند متنفرند و اگر کار نیمه‌تمام بماند،ذهن فرد همچنان درگیر کار نیمه‌تمام است. پس اگر فردی پروژه‌ای را شروع می‌کند،بیشتر از اینکه آن را معوق کند، علاقه دارد که به اتمامش برساند.

کاربرد اثر زیگارنیک

کاربرد اثر زیگارنیک

انسان‌ها چیزهای ناتمام را بیشتر به خاطر می‌آورند. به عبارت دیگر مقولات ناتمام ذهن انسان را بیشتر درگیر می‌کنند. مغز انسان تکالیف ناقص، ناکامل و چالشی را در مقایسه با تکالیف کامل، به مدت طولانی‌تری به خاطر می‌سپارد، چرا که سعی می‌کند با فکر کردن به آن‌ها رفع ابهام کند و به یک رضایت درونی برسد!

به زبان بسیار ساده اثر زیگارنیک یعنی شما کارهایی که نیمه‌تمام می‌گذارید را بیشتر به یاد می‌آورید. ذهن ما به دلیل پایان نیافتن یک پردازش در مغز همچنان درگیر پردازش کردن و جزئیات آن می‌شود.

کاربردهای این اثر

از اثر زیگارنیک در تبلیغات، فروش و در واقع قسمت‌های مختلف بازاریابی می‌توان استفاده کرد. این اثر در تبلیغات  نه تنها باعث جلب توجه مشتری می‌شود، بلکه حفظ مشتری و وفاداری او را به همراه دارد. با استفاده از این اثر می‌توانید مشتری را به صورت سریالی به دنبال محصول، خدمات و یا حتی کمپین خود همراه کنید. با توجه به اثر زیگارنیک، فروشندگان حرفه‌ای می‌دانند که یک فروشنده به هیچ وجه نباید درباره‌ی محصول یا خدمات، تمام مشخصات را بگوید! مانند بیلبوردهای تبلیغاتی نامفهوم!

طی این اثر برندها در ذهن افراد می‌مانند و مشتری در مکان و یا زمانی از روی کنجکاوی به سمت برند حرکت می‌کند.

بازی‌های ساخته شده بر اساس زیگارنیک

یکی از کاربردهای مهم اثر زیگارنیک را در بازی معروف تتریس مشاهده می‌کنید. تتریس نوعی بازی ویدیویی معمایی شبیه یک پازل بی‌انتها است که در آن از قطعات یا مهره‌های چهارگوشی به نام تترومینو استفاده می‌شود. طراح و برنامه‌نویس این بازی آقای الکسی پاژیتنوف است که آن را در سال 1984 منتشر کرد. پاژیتنوف از اثر زیگارنیک برای جذب افراد به خوبی استفاده کرده‌است.

تتریس و اثر زیگارنیک

تتریس و اثر زیگارنیک

همان‌طور که گفته شد طبق اثر زیگارنیک،ذهن افراد بیشتر درگیر فعالیت‌ها و کارهایی می‌شود که نیمه‌تمام مانده‌اند. به همین خاطر بازیکنان جذب بازی می‌شوند و برای انجام مراحل بعدی مشتاق هستند. آن‌ها در ذهن خود پازل‌هایی که باید در جای مناسب قرار می‌دادند را تصور می‌کنند و شکل آن را تغییر می‌دهند و به این صورت ذهن آن‌ها درگیر بازی می‌شود.

افراد این کار را به دو صورت انجام می‌دهند :

1-      قبل از جای‌گذاری پازل شکل آن را در ذهنشان تصور می‌کنند و مشخص می‌کنند که کدام تکه پازل مناسب جای خالی خواهد بود.

2-      با فشار دادن دکمه و تغییر شکل پازل سعی می‌کنند به شکل مناسب با جای خالی برسند( قبل از قرار گرفتن پازل در جای مناسب).

بازی تتریس یکی از پرفروش‌ترین بازی‌ها برای همه‌ی نسل‌هاست زیرا به خوبی توانسته‌ است ذهن افراد را درگیر و آن‌ها را جذب کند. افراد زیادی بعد از این بازی و موقع خوابیدن، خواب این بازی را می‌بینند که به اثر تتریس معروف است حال نگاهی به بازی زیر بیندازید که در مطلب مربوط به گیمیفای کردن مطالعه راجع به آن صحبت کردیم.

در این بازی دوباره اثر زیگارنیک مشخص است اگر شما هر لحظه بازی را رها کنید انگار یک کار ناتمام دارید که باید این کار را انجام دهید دقیقا به همین‌علت است که این بازی اعتیاد‌آور است!

تاریخچه اثر زیگارنیک

خانم بلوما زی‌گارنیک برای اولین بار متوجه شد که وقتی در یک کافه نشسته است پیش‌خدمت ها سفارشاتی که انجام شده است را فراموش می‌کنند و تنها سفارشاتی که انجام نشده‌است را به‌خاطر می‌سپارند.این بود که روی این موضوع تحقیق کردند و در نهایت این اثر به اسم ایشان معروف شد.نکته جالب‌تر اما یک ترانه است که نام این ترانه را فعلا لو نمی‌‌دهیم! این ترانه اولین ترانه ای بود که از اثر زیگارنیک استفاده کرد و در آن از یک تاریخ (که بازهم آن را لو نمی‌دهیم) صحبت کرد.

عجیب‌ترین کاربرد اثر زیگارنیک

نتیجه شاید مو را به تن شما سیخ کند! در تاریخ صحبت شده افراد زیادی بچه‌دار می‌شوند! در این تاریخ قیمت سهام به طرز عجیبی و بدون هیچ علت فاندامنتال یا تکنیکالی بالا می‌رود! و این از عجایب اثر زیگارنیک است!

هنوز هیچ‌کسی دقیقا نمی‌داند که چه دلیل دیگری برای این موضوع وجود داشته است که حتی مواردی که به نظر می‌رسد کاملا بر اساس عقل و منطق باشند مانند بازار سهام این‌گونه توسط این اثر دگرگون شود.

اثر زیگارنیک چرا برای گیمیفیکیشن مهم است!

فکر می‌کنم که اگر تا این قسمت از این مقاله را خوانده باشید دلیل بسیار واضح است! زیگارنیک باعث می‌شود که کاری که می‌خواهید کاربر انجام بدهد کاملا در ذهن وی حک شود! مخصوصا وقتی که از کاربر می‌خواهید یک کار بدون نبوغ خاصی را به صورت دائمی تکرار کند اثر زیگارنیک بسیار مفید است!

فرض کنید که کارهایی که یک نفر باید در سیستم گیمیفیکیشن شما انجام دهد به شکل یک پازل است و هر قسمت از کاری که انجام می‌دهد یک قطعه از پازل تکمیل می‌شود. طبق اثر زیگارنیک وقتی که فیدبکی که به کاربر داده می‌شود چیزی شبیه این باشد احتمال انجام دادن کارها بالاتر می‌رود!(اگر هنوز نمی‌دانید گیمیفیکیشن چیست کلیک کنید)

پرسش نهایی 

به نظر شما چگونه می‌توان با استفاده از ترکیب درماندگی آموخته شده و اثر زیگارنیک کاری کرد که در یک سازمان افراد بهره‌وری بیشتری داشته باشند؟

, , , , , , , , ,

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست