ثبت نام

مبانی زیستی گیمیفیکیشن؛ دوپامین، مغز و بازی!

گیمیفیکیشن – دوپامین

آقای گیمیفیکیشن ادعا می­ کند شما با استفاده از ابزارهای گیمیفای شده با اشتیاق بیشتری به سراغ کارها می­ روید و احتمال اینکه کارها را نیمه تمام رها کنید نیز پایین می­ آید. این ادعا چقدر علمی است؟ شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که بازی ها با چه قدرتی ما را ساعت ها درگیر نگه می­ دارند؟ در این مطلب درباره کاری که المان­های بازی با مغز ما می ­کنند حرف می­ زنیم.

در مغز ما مدارهای مختلفی وجود دارد که هر مدار مربوط به فعالیت به خصوصی است.مدارهای بینایی،مدارهای شنوایی،مدارهای ترس،مدارهای حافظه و غیره.این مدارها از تعداد زیادی سلول عصبی تشکیل شده ­اند و باهم در ارتباط هستند. در این بین مواد شیمیایی به­ نام نوروترنسمیترها وجود دارند که ارتباط بین سلول های عصبی و در نتیجه انتقال پیام عصبی در این مدارها را ممکن می­ سازند. تاکنون بیش از صدها انتقال دهنده شیمیایی کشف شده وپیش بینی می­ شود تعداد آنها از این هم بیشتر باشند.هر انتقال دهنده ویژگی­ های منحصر به فردی دارد و در فعال سازی برخی مدارها فعال­ تر عمل می­ کند. ما در این مطلب تاثیر نوروترنسمیتر دوپامین را در مغز بررسی می­ کنیم چرا که دوپامین اصلی ترین مولفه در ارتباط با بازی است. دوپامین در راه اندازی مدارهای لذت، عادت، انگیزش و یادگیری نقش فعالی دارد.

در طول روز افراد در انتخاب اینکه چه کاری را انجام دهند وچه کاری را انجام ندهند حق انتخاب دارند. یکی از عواملی که در این انتخاب تاثیرگذار است مقایسه ذهنی و پیش بینی احتمال کسب لذت در هر فعالیت است بنابراین عجیب نیست که ما نمی­خواهیم ازدیدن کلیپ­ های سرگرم­ کننده در تلگرام دست بکشیم و به سراغ تکالیفمان برویم! این پیش بینی در مغز ما چطور انجام می­شود؟ دقت کنید که پیش بینی لذت و احساس لذت در مغز به گونه متفاوتی ادراک می ­شوند و آنچه که در مقوله بازی و بازی وار­سازی مطرح است پیش بینی لذت است و نه خود لذت! به یک مثال ملموس دقت کنید. وقتی بوی غذا درجایی پیچیده و شما گرسنه هستید برای رسیدن به منبع بو چه میزان درگیری،تلاش و کنجکاوی را تجربه می­ک نید؟ در مقایسه با حالتی که درحال خوردن غذا هستید. تجربه لذت تجربه خوشایندی است اما آنچه درگیر کننده است چالشی است که شما برای رسیدن به این لذت تجربه می­کنید. لذت نتیجه هجوم دوپامین به مغز است و دوپامین با انتظار وقوع پاداش ترشح می ­شود. وقایع زندگی عادی و مورد انتظار باعث آزاد شدن دوپامین نمی­ شوند. وقتی وقایع بصورتی تغییر می ­کنند که ما متوجه علائمی می­شویم که می دانیم به زودی پاداشی دریافت خواهیم کرد دوپامین در مغز آزاد می­ شود. تخلیه دوپامین و انتظار منفعتی در آینده رفتار را نیرومند و هدایت می­ کند. آزاد شدن دوپامین علاوه بر اینکه از پاداش غریب الوقوع خبر می­ دهد به ما می­ آموزد که کدام رویدادها در محیط پاداش­ دهنده هستند. آزاد شدن دوپامین زیست شناسی پاداش،عادت و اشتیاق انسان را توضیح می­دهد. وقتی مغز در فضایی لذت را تجربه کرده است و احتمال وقوع دوباره آن را می ­دهد ما را به قرارگرفتن در آن فضا تشویق می­کند.

قدرت المان­های مختلف بازی در امیدوار نگه داشتن ما برای دریافت پاداش است. در بازی وارسازی شاید مهم­ترین نکته ارائه ریزپاداش­ها در زمان مناسب است تا مدارهای پیش بینی کننده لذت در مغز فعال شوند و فرد را درگیر در فعالیت نگه دارند.

نکته دیگری که در اینجا مطرح می­شود اینکه علامت­های قریب الوقوع بودن پاداش و همچنین خود پاداش برای افراد به شکل­های مختلفی معنا می­شود و در طراحی هر فضایی برای گیمیفای کردن رفتار باید شناخت درستی از مخاطبین خود داشته باشید و از المان­های مختلف متناسب با ذائقه مخاطبینتان استفاده کنید.

آقای گیمیفیکیشن برای اولین بار در ایران، دوره آموزشی بلندمدت و تخصصی گیمیفیکیشن برگزار می کند. برای مشاهده نقشه راه دوره، این محتوا مخصوص کاربران ویژه است

در صورتی که عضویت را خریده اید اما این صفحه را می بینید ابتدا باید وارد شوید.

سپس صفحه را رفرش کنید.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *